کشاورزی قراردادی؛ راهبرد مغفول در توسعه زنجیره ارزش گیاهان دارویی
پایگاه شخصی و اطلاع رسانی علی شریعتی مقدم به نقل از روابط عمومی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی با تاکید بر ظرفیت بالای استانهای شرقی کشور بهویژه خراسان رضوی در زمینه توسعه کشت و فرآوری گیاهان دارویی، گفت: این حوزه کاملاً با شرایط اقلیمی و زیرساختهای بومی استانها سنخیت دارد. بهویژه آنکه وقوع پدیدههایی همچون خشکسالی، تغییر الگوهای بارشی و خسارات ناشی از سرمازدگیهای مکرر، کشاورزی سنتی را در سالهای اخیر با چالشهای جدی مواجه کرده و لزوم تغییر در الگوی کشت را به ضرورتی انکارناپذیر تبدیل نموده است.
وی با تشریح ساختار زنجیره ارزش گیاهان دارویی، تصریح کرد: این زنجیره از مرحله خلق دانش، تولید بذر و نهالهای کشتبافتی آغاز شده و تا فرآوری صنعتی و تولید فرآوردههای دارویی با استانداردهای جهانی ادامه مییابد. بنابراین طراحی این زنجیره باید به گونهای باشد که تمامی نیازهای فنی، اقتصادی و نهادی ذینفعان را پوشش دهد و منافع متوازن کشاورزان، سرمایهگذاران و مصرفکنندگان را تامین نماید.
شریعتیمقدم تاکید کرد: نقش شرکتهای تخصصی در این میان حیاتی است؛ تامین تمامی نهادههای موردنیاز، ارائه مشاورههای کارشناسی در طول فصل رشد و خرید تضمینی محصول از جمله وظایفی است که بر عهده این نهادها قرار میگیرد. افزون بر آن، بایستی برای کشاورزانی که تمایل دارند در مراحل بعدی زنجیره مانند فرآوری و صادرات نیز مشارکت داشته باشند، سازوکارهای مالی و حقوقی پیشبینی شود تا در سود حاصل از ارزش افزوده نهایی سهیم شوند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: پیادهسازی چنین الگوهایی نهتنها موجب ارتقای بهرهوری و کاهش ریسک در تولید گیاهان دارویی خواهد شد، بلکه زمینهساز خلق ثروت، تثبیت اشتغال و تحول در اقتصاد منطقهای خواهد بود. بهرهگیری از ابزار کشاورزی قراردادی، ضرورتی استراتژیک برای احیای این مزیت طبیعی در چهارچوب اقتصاد دانشبنیان و صادراتمحور است.
یکی از چالشهای بنیادین در مسیر توسعه پایدار گیاهان دارویی در کشور، فقدان سازوکارهای حمایتی موثر برای تولیدکنندگان این حوزه است. در شرایطی که کشت گیاهان دارویی مستلزم دسترسی به نهادههای تخصصی، دریافت مشاورههای فنی مستمر و برخورداری از بازار فروش مطمئن است، نبود قراردادهای تضمینی و بلندمدت، انگیزه ورود کشاورزان به این عرصه را تضعیف کرده است. در این میان، مدل «کشاورزی قراردادی» به عنوان الگوی موفق در بسیاری از کشورها، میتواند نقطه اتکایی برای توسعه این صنعت راهبردی تلقی شود؛ مدلی که در آن، شرکتهای تخصصی با تامین نهاده، ارائه خدمات فنی و خرید تضمینی محصول، تولیدکننده را از ریسکهای متعدد مصون میسازند.
با این حال، همچنان خلاء جدی در تکمیل زنجیرههای تخصصی در حوزه پالایش، فرآوری، بستهبندی، بازاریابی و صادرات این محصولات احساس میشود؛ مسئلهای که مانع تحقق ارزش افزوده واقعی در این صنعت بوده و سبب شده است تا ایران با وجود تنوع گیاهی چشمگیر، سهمی بسیار محدود از بازار جهانی گیاهان دارویی را در اختیار داشته باشد.
عنوان خبر: کشاورزی قراردادی؛ راهبرد مغفول در توسعه زنجیره ارزش گیاهان دارویی
نام رسانه: اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی
تاریخ انتشار: ۰۶ مرداد ۱۴۰۴
لینک اصلی: https://news.mccima.com/56006/
