چالشها و الزامات توسعه اقتصاد دیجیتال در خراسان رضوی
پایگاه شخصی و اطلاع رسانی به نقل از روابط عمومی اتاق بازرگانی، «علی محمد شریعتیمقدم»، رئیس کمیسیون دانشبنیان، اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی، ناپایداری اینترنت را صرفا یک اختلال فنی یا زیان اقتصادی موقت نمیداند، بلکه از آن بهعنوان تهدیدی ساختاری برای آینده زیستبوم فناوری کشور یاد میکند. به اعتقاد او، «کسبوکارهای دانشبنیان نه بر پایه زمین و ساختمان، بلکه بر دو چیز استوارند؛ اتصال به شبکه جهانی و اعتماد به ثبات زیرساختها.» از این منظر، قطع یا اختلال در اینترنت به معنای اخلال در سرمایهگذاری، صادرات خدمات، تعامل با مشتریان جهانی و فرآیندهای توسعه و آزمون محصول است؛ پیامدی که میتواند کل زنجیره ارزش یک اکوسیستم فناور را مختل کند.
وی با اشاره به نقش حیاتی نیروی انسانی در این اکوسیستم، هشدار میدهد: وقتی یک مهندس نرمافزار نتواند پروژهای را تحویل دهد یا تیمی بهخاطر قطعی اینترنت از رقابت جهانی عقب بماند، مهاجرت دیگر فقط فردی نیست؛ گاهی کل شرکت یا محصول به کشوری دیگر منتقل میشود.
او از این پدیده بهعنوان «مهاجرت سازمانی» نام میبرد؛ شکلی عمیقتر و پُرهزینهتر از فرار مغزها.
در نگاه شریعتیمقدم، آسیبهای ناشی از قطع ارتباط پایدار، فقط مالی نیستند. قطع اینترنت باعث فروپاشی زنجیرههای مشارکت، توقف تبادل داده و ایزولهشدن تیمهای فناور میشود.
او میگوید: در بلندمدت، این یعنی فرسایش اکوسیستم فناوری و حذف رقابتپذیری جهانی. شریعتیمقدم همچنین بر پیامدهای روانی و مدیریتی ناپایداری ارتباطات تاکید و بیان میکند: وقتی نمیدانید هفته آینده اینترنت دارید یا نه، نمیتوانید سرمایهگذار جذب کنید، برنامهریزی کنید یا حتی انگیزهای برای ماندن داشته باشید.
در پاسخ به اینکه کدام گروهها بیشترین ضربه را از اختلالات اینترنتی خوردهاند، او تحلیل دقیقی ارائه میدهد: اقتصاد دیجیتال یک زنجیره بههمپیوسته است و قطع ارتباط مانند بریدن اکسیژن برای همه اجزای آن عمل میکند. با این حال، فریلنسرها و نیروهای متخصص فعال در بازارهای جهانی در خط مقدم آسیب هستند؛ چرا که به ابزارهای ابری، درگاههای پرداخت بینالمللی و پلتفرمهای خارجی وابستهاند.
او در ادامه، توسعهدهندگان نرمافزار، تیمهای استارتاپی و شرکتهای حوزه رمزارز را نیز از جمله گروههای آسیبپذیر میداند و میگوید: نوآوری در محیط ایزوله ممکن نیست. قطع دسترسی به منابع جهانی و APIها یعنی توقف رشد.
به گفته شریعتیمقدم، اختلال اینترنتی حتی شرکتهایی با سابقه صادرات موفق را هم به مرز کوچکسازی یا انصراف از بازارهای بینالمللی کشانده است.
اینترنت ناپایدار؛ تهدیدی برای اعتماد سرمایهگذار
رئیس کمیسیون دانشبنیان، اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی اتاق خراسان رضوی معتقد است که محدودسازی اینترنت، تنها به معنای از دست رفتن ابزارهای فنی نیست، بلکه مهمتر از آن، به تضعیف اعتماد منجر میشود؛ اعتمادی که از نگاه سرمایهگذاران خارجی و شرکای بینالمللی، مهمترین پیشنیاز همکاریهای پایدار است.
او توضیح میدهد: قطع اینترنت نشانهای است از نبود ثبات در زیرساخت ارتباطی، اعمال تصمیمات ناگهانی و بدون اطلاعرسانی و ناتوانی شرکتها در حفظ برند خود. این یعنی تضعیف سهگانه زمان، کیفیت و اعتماد در رقابت جهانی.
تابآوری پُرهزینه؛ راهحل یا بنبست؟
در پاسخ به پرسشی درباره تجربههای موفق تابآوری در استان خراسان رضوی، شریعتیمقدم تاکید میکند که تقریبا هیچ شرکت فناوری بهطور کامل از آسیبهای ناشی از بحران اینترنت در امان نمانده است.
او میگوید: برخی شرکتها با استفاده از نقدینگی گذشته، سرورهای خارجی یا مسیرهای غیررسمی برای دور زدن محدودیتها، بهطور موقت توانستهاند فعالیت خود را ادامه دهند، اما این راهکارها پُرهزینه و ناپایدار است. برخی دیگر ناگزیر شدهاند بازار هدف خود را به داخل کشور محدود کنند، که در بلندمدت به معنای عقبماندن از موج جهانی نوآوری است.
این فعال اقتصادی وضعیت موجود را بیشتر نمونهای از تابآوری پُرهزینه میداند تا الگویی برای موفقیت، و هشدار میدهد که «صرف انرژی برای بقا، جای توسعه و نوآوری را گرفته است.»
قطع اینترنت؛ تهدیدی برای تابآوری ملی
شریعتیمقدم از برنامه کمیسیون دانشبنیان برای تدوین گزارشی جامع با مشارکت نهادهای استانی و اتاق ایران خبر میدهد و میافزاید: قطع اینترنت، نهتنها تهدیدی برای رشد اقتصادی است، بلکه به مهاجرت نخبگان و کاهش تابآوری ملی در برابر بحرانها منجر میشود.
رئیس کمیسیون دانشبنیان، اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی اتاق خراسان رضوی تاکید میکند که حل این چالش نیازمند بازنگری در سیاستگذاریها، گفتوگوی واقعی با بخش خصوصی و پرهیز از تصمیمات ناگهانی است.
او میگوید: قطع اینترنت یعنی از بین رفتن اعتماد جهانی، جدا شدن از استانداردهای بینالمللی فناوری، و تشدید مهاجرت سازمانی شرکتها.
از نوآوری تا بقا؛ مسیر معکوس زیستبوم استارتاپی
به باور شریعتیمقدم، اقتصاد دیجیتال تنها یک بخش مستقل از اقتصاد نیست، بلکه زیربنای تحول در حوزههایی همچون صنعت، کشاورزی، سلامت و آموزش است. چشماندازی که او از آینده اکوسیستم استارتاپی استان ترسیم میکند، در صورت تداوم محدودیتها، بهغایت هشداردهنده است.
او عنوان میکند: اگر روند کنونی ادامه یابد، با یک اکوسیستم تاکسیدرمیشده روبهرو خواهیم بود؛ نمایی منجمد و بیروح از چیزی که روزگاری پویا و زنده بود. استارتاپها بدون اکسیژن جهانی، از بازیگران جهانی به تامینکنندگان نرمافزار برای نهادهای سنتی بدل خواهند شد.
شریعتیمقدم ادامه میدهد: آنچه باقی میماند، تصویری شبیهسازی شده از اقتصاد دیجیتال هستند؛ بیرقابت، وابسته به حمایت سیاسی و فاقد نوآوری. و این یعنی زوال تدریجی بنیانهای حکمرانی نوآورانه در کشور.
عنوان خبر: چالشها و الزامات توسعه اقتصاد دیجیتال در خراسان رضوی
نام رسانه: اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی
تاریخ انتشار: ۲۸ دی ۱۴۰۴
لینک اصلی: https://news.mccima.com/69048/
